Historie
De Batavia was een zogeheten spiegelretourschip van de VOC uit de 17de eeuw. Het werd tussen 1627 en 1628 op de Peperwerk in Amsterdam gebouwd en voer voor het eerst uit op 29 oktober 1628 onder bevel van schipper Adriaen Jakobsz met bestemming Batavia. De lading bestond uit twaalf kisten met zilveren muntgeld en goud, luxe gebruiksgoederen, zilverwerk, laken, wijnen, kaas, juwelen en een kostbare Rubensvaas. Voorts 130 grote blokken zandsteen bestemd voor een poort in de nieuwbouw van het kasteel van Batavia.
Schipbreuk
In de vroege ochtend van 4 juni 1629 sloeg het schip lek op Morning Reef in de Wallabigroep voor de Australische westkust. Van de 322 opvarenden bereikte het merendeel met een sloep het nabijgelegen Beacon Island, maar verdronken 40 personen. Pogingen een deel van de lading te lossen en het schip vlot te trekken mislukten, het werd volledig uiteengeslagen. Het verhaal gaat dat behalve navigatiefouten muiterij een rol zou hebben gespeeld bij de schipbreuk. De opstand werd de kop ingedrukt, vele muiters verloren het leven. Het grootste deel van de lading werd gered door inzet van het hulpschip Saerdam.
Wrak
Het wrak werd in 1963 teruggevonden, waarbij munten, kanonnen en andere artefacten werden geconserveerd en tentoongesteld in het Western Australian Museum in Geraldton en Fremantle, Australië. Rond Beacon Island worden nog steeds menselijke resten gevonden.
Reconstructie
In de periode 1985-1995 bouwde scheepsbouwer Willem Vos met hulp van honderden jongeren een replica van de Batavia met authentieke materialen en technieken. Het schip was jarenlang te bezichtigen in Museum Batavialand bij Lelystad. Dertig jaar na dato is het echter tijd voor groot onderhoud: het schip kampt met ernstige houtrot. Bij Damen wordt het schip in een stalen draagstoel van 87 ton gelegd, waarna het rond 1 oktober op een ponton weer terug naar Lelystad wordt verscheept. Dan glijdt de Batavia opnieuw voorbij aan de toren, maar niet meer direct op het water.
Tekst & foto's: PaulP
.jpg)